İçeriğe geç
Acıbadem Fulya · 0 212 306 44 44 Acıbadem Maslak · 0 212 304 44 44 Acıbadem Çağrı Merkezi · 444 55 44
Prof. Dr.Kerem Bilsel
Omuz

Biseps Tendonu Yırtığı ve Biseps Problemleri

Biseps uzun baş tendiniti ve yırtığı, SLAP yırtığı ve dirsekteki distal biseps yırtığı; tanı, tenotomi, tenodez ve tamir seçenekleri.

İçerik: Prof. Dr. Kerem BilselAcıbadem Fulya · Acıbadem Maslak
En sık sorun
Omuzda uzun baş tendonu
Tanı
Muayene, ultrason veya MR (SLAP'ta MR artrografi)
Omuzda ilk basamak
Çoğunlukla cerrahi dışı tedavi
Cerrahi seçenekler
Tenotomi, tenodez, labrum veya distal tendon tamiri

Bilgiler geneldir; tedavi planı muayene ve görüntüleme bulgularına göre kişiye özel belirlenir.

Biseps, kolun ön yüzünde yer alan, dirseği bükmeye ve ön kolu avuç içi yukarı bakacak şekilde çevirmeye yarayan kastır. Bu kasın omuzdaki ve dirsekteki tendonlarında iltihaplanma (tendinit), yırtık veya tutunma yerinde hasar gelişebilir. Omuz tarafındaki sorunların çoğu cerrahi dışı yöntemlerle ele alınırken, dirsekteki tam yırtıklarda cerrahi daha sık gündeme gelir; karar muayene ve görüntülemeyle kişiye göre verilir.

Biseps tendonu nedir?

Biseps kası omuza iki tendonla tutunur:

  • Uzun baş: Omuz ekleminin içinden geçerek eklem yuvasının (glenoid) üst kenarına ve buradaki kıkırdak halkaya (labrum) tutunur. Omuzdaki biseps sorunlarının büyük bölümü bu tendonla ilgilidir.
  • Kısa baş: Kürek kemiğinin ön tarafındaki korakoid çıkıntıya tutunur.

Kasın alt ucu ise tek bir tendonla (distal biseps tendonu) dirsekte ön kol kemiğine (radius) tutunur.

Sık görülen biseps sorunları

Uzun baş tendiniti

Biseps uzun baş tendonunun iltihaplanması ve yıpranmasıdır. Çoğunlukla yaşla birlikte gelişen yıpranmaya bağlıdır; tekrarlayan baş üstü hareketler bu süreci hızlandırabilir. Sıklıkla rotator manşet yırtığı, omuz sıkışma sendromu, omuz kireçlenmesi, labrum yırtıkları ve tekrarlayan omuz çıkığına bağlı instabilite gibi başka omuz sorunlarıyla birlikte görülür. İlerleyen dönemde tendonda incelme ve yırtık gelişebilir.

Uzun baş tendonu yırtığı

Yırtık kısmi ya da tam olabilir. Tam yırtıkta tendon tutunma yerinden ayrılır ve kas aşağı doğru kayarak kolun ön yüzünde belirgin bir şişkinlik oluşturabilir; bu görünüm halk arasında "Popeye" görünümü olarak bilinir. Yırtıklar bir düşme ya da ağır bir yükü kaldırma sırasında oluşabileceği gibi, daha sık olarak uzun süreli yıpranmanın sonucunda gelişir.

SLAP yırtığı

SLAP (superior labrum anterior and posterior) yırtığı, biseps uzun başının tutunduğu yerde, eklem yuvasının üst kenarındaki labrumun önden arkaya uzanan yırtığıdır. Gergin kol üzerine düşme, kolun ani ve kuvvetli çekilmesi ya da omuz çıkığı sırasında oluşabilir. Atıcı sporcularda ve ağırlık çalışanlarda tekrarlayan zorlanmayla da gelişebilir. Otuz-kırk yaşın üzerindeki kişilerde labrumda yaşa bağlı yıpranma normal kabul edilebilecek bir bulgu olabilir.

Distal biseps tendonu yırtığı

Dirsekteki biseps tendonunun yırtılmasıdır. Seyrek görülür; çoğunlukla 30 yaş üstü erkeklerde, dirseğin direnç karşısında zorla düzleştirildiği anlarda, örneğin beklenenden ağır bir yükü kaldırırken oluşur. Ayrıntılı bilgi için dirsek cerrahisi sayfasına bakabilirsiniz.

Risk faktörleri

  • İlerleyen yaş ve buna bağlı tendon yıpranması
  • Ağır baş üstü kaldırma ve ağırlık çalışması
  • Yüzme, tenis gibi tekrarlayan baş üstü sporlar
  • Sigara kullanımı
  • Kortikosteroid ilaçların kullanımı; dirsek yırtıklarında anabolik steroid kullanımı da risk faktörleri arasında sayılır

Belirtiler

  • Omuzun ön kısmında, baş üstü hareketlerle artan ağrı ve hassasiyet
  • Kolu geriye uzatırken (emniyet kemeri takma, mont giyme) ağrı
  • Kolun ön yüzüne yayılan ağrı; zaman zaman omuzda takılma ya da "klik" hissi
  • Yırtık anında ani, keskin ağrı ve bazen kopma sesi ya da hissi
  • Kolun ön yüzünde dirseğe doğru uzanan morluk ve kolda şişkinlik (Popeye görünümü)
  • SLAP yırtığında omuzda kilitlenme, takılma, güçsüzlük; atıcı sporcularda hız kaybı
  • Distal yırtıkta dirsek ön yüzünde şişlik ve morluk, dirseği bükerken ve ön kolu çevirirken güçsüzlük

Tanı nasıl konur?

Tanı, şikâyetlerin ayrıntılı dinlenmesi ve fizik muayeneyle başlar. Omuzda hareket açıklığı, kas gücü ve eklem stabilitesi değerlendirilir; dirsek yırtığından şüpheleniliyorsa tendonun parmakla yoklanabilip yoklanamadığı ve ön kolu çevirme gücü diğer kolla karşılaştırılır.

  • Röntgen: Tendonları göstermez; ancak ağrıya yol açabilecek başka nedenlerin ayrılmasına yardımcı olur.
  • Ultrason: Yumuşak dokuları ve geri çekilmiş tendon ucunu gösterebilir; değeri uygulayan kişinin deneyimine bağlıdır.
  • Manyetik rezonans (MR): Kısmi ve tam yırtıkları gösterir. SLAP yırtığı şüphesinde eklem içine ilaç verilerek yapılan MR artrografi gerekebilir.

Tedavi seçenekleri

Tedavi; sorunun yerine (omuz ya da dirsek), türüne, eşlik eden başka omuz sorunlarının varlığına, kişinin yaşına, işine ve spor beklentilerine göre planlanır.

Cerrahi dışı tedavi

  • Ağır kaldırma ve baş üstü aktivitelere ara verme; gerekirse kısa süre askı kullanımı
  • Havluya sarılı soğuk uygulama, gün içinde birkaç kez 20 dakikalık sürelerle
  • Hekim önerisiyle ağrı kesici ve iltihap giderici (non-steroid antiinflamatuvar) ilaçlar
  • Esneklik ve güçlendirme amaçlı fizik tedavi; SLAP yırtıklarında bu program genellikle 3–6 ay sürer
  • Gerekli görülen hastalarda, çoğunlukla ultrason eşliğinde kortizon enjeksiyonu

Biseps uzun baş tendonu yırtıklarında hastaların çoğu ameliyatsız tedaviyle iyi bir işleve kavuşur; ağrı zamanla azalır, hafif güç kaybı ve görünüm değişikliği çoğu zaman günlük aktiviteleri kısıtlamaz.

Omuzdaki biseps sorunlarında cerrahi

Cerrahi dışı tedaviye rağmen yakınmalar sürüyorsa, tekrarlıyorsa ya da tedavi gerektiren başka bir omuz sorunu eşlik ediyorsa ameliyat gündeme gelebilir. İşlemler çoğunlukla omuz artroskopisi ile yapılır; bu sırada eklemdeki diğer yapılar da değerlendirilir.

  • Tenotomi: Hasarlı uzun baş tendonu tutunma yerinden serbestleştirilir. Daha az girişimsel bir yöntemdir ve iyileşme süresi daha kısadır; ancak kolda Popeye görünümü ve kas krampları gelişebilir.
  • Tenodez: Tendonun hasarlı bölümü çıkarılır ve kalan tendon üst kol kemiğine (humerus) yeniden tutturulur. Artroskopik olarak ya da küçük bir açık kesiyle yapılabilir.
  • Labrum onarımı: Bazı SLAP yırtıklarında labrum dikişlerle yeniden eklem yuvasına tutturulur. Yırtığın tipine göre yırtık bölümün temizlenmesi ya da biseps tendonunun serbestleştirilmesi/tenodezi de seçenekler arasındadır. Tendonun eklem yuvasına onarımı genellikle genç ve çok aktif hastalar için düşünülür.

Tenotomi ile tenodez arasındaki seçim; yaş, aktivite düzeyi, görünüm beklentisi ve eşlik eden sorunlar göz önüne alınarak hastayla birlikte yapılır.

Distal biseps yırtığında tedavi

Dirsekteki tam yırtıklarda ameliyatsız tedavi; ileri yaştaki ya da daha az aktif kişilerde, baskın olmayan kolda veya ameliyat riski yüksek hastalarda bir seçenek olabilir. Bu durumda AAOS'a göre güçte, özellikle ön kolu çevirme hareketinde, yaklaşık %30–40 oranında kayıp beklenir.

Gücün yeniden kazanılması hedefleniyorsa tendon ameliyatla ön kol kemiğine yeniden tutturulur. Ameliyatın ideal olarak yaralanmadan sonraki ilk 2–3 hafta içinde yapılması önerilir. Bu süre geçtikçe tendon geri çekilip kısalabileceği için bazı hastalarda doğrudan tamir yerine greftle (başka bir tendon dokusuyla) rekonstrüksiyon gerekebilir. Tamir, tek kesi ya da çift kesi teknikleriyle yapılabilir.

Ameliyat sonrası süreç

  • Tenodez ve tenotomi: Kol birkaç hafta askıda tutulabilir. Egzersizlere genellikle birkaç hafta içinde, önce esneklik çalışmalarıyla başlanır; güçlendirme kademeli olarak eklenir.
  • SLAP onarımı: Askı genellikle 2–6 hafta kullanılır. Güçlendirme egzersizleri genellikle 6–10. haftalarda eklenir; atıcı sporcularda atışa dönüş daha uzun ve kontrollü bir süreçtir.
  • Distal biseps tamiri: Başlangıçta dirsek korunur, ardından atel ya da breys ve fizik tedavi ile hareket kazandırılır. Tendonun tam iyileşmesi 3–4 aydan uzun sürer; AAOS'a göre ağır işlere ve bedensel güç gerektiren çalışmaya dönüş genellikle 4–6 ay sonra mümkün olur.

Rehabilitasyon programına uyum, iyileşmeyi etkileyen en önemli etkenlerden biridir. Süreler kişiye ve yapılan işleme göre değişir.

Riskler

Biseps cerrahisinde komplikasyonlar seyrek olmakla birlikte enfeksiyon, sertlik, sinir yaralanması, kas krampları, tenodez sonrasında tendonun yeniden kopması ve tendonun tutturulduğu bölgede ağrı görülebilir. Distal biseps ameliyatından sonra ön kolda, el bileğinde veya elde uyuşukluk ya da güçsüzlük gelişebilir; bu durum çoğunlukla geçicidir. Tendonun tutunduğu bölgede yeni kemik oluşumu ön kolu çevirme hareketini kısıtlayabilir ve nadiren ek ameliyat gerektirebilir.

Prof. Dr. Kerem Bilsel'in bu alandaki çalışmaları

  • Repair versus biceps tenodesis for the slap tears: A systematic review. Journal of Orthopaedic Surgery, 2021.
  • Reliability of magnetic resonance imaging versus arthroscopy for the diagnosis and classification of superior glenoid labrum anterior to posterior lesions. Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery, 2017.
  • Comparison of Single and Double Incision Repair Techniques in Distal Biceps Tendon Rupture. Bezmialem Science, 2022.
  • Chronic distal biceps tendon rupture: two cases, two different techniques. JSES Reviews, Reports, and Techniques, 2025.

Sıkça sorulan sorular

Omuzdaki uzun baş tendonu yırtıklarında hastaların çoğu ameliyatsız tedaviyle iyi bir işleve kavuşur. Dirsekteki tam yırtıklarda ise gücün yeniden kazanılması hedefleniyorsa ameliyat genellikle önerilir. Karar yaşa, aktivite düzeyine ve beklentilere göre verilir.

Biseps uzun baş tendonu tamamen yırtıldığında kas aşağı doğru kayarak kolun ön yüzünde belirgin bir şişkinlik oluşturabilir. Bu görünüm halk arasında Popeye görünümü olarak bilinir. Çoğu zaman günlük aktiviteleri kısıtlamaz; tenotomi sonrasında da görülebilir.

Tenotomide hasarlı tendon tutunma yerinden serbestleştirilir; daha az girişimsel bir yöntemdir ve iyileşmesi daha kısadır, ancak Popeye görünümü ve kramp gelişebilir. Tenodezde ise tendonun sağlam kısmı üst kol kemiğine yeniden tutturulur. Seçim kişinin yaşına, aktivitesine ve beklentisine göre yapılır.

AAOS'a göre ameliyatın ideal olarak yaralanmadan sonraki ilk 2–3 hafta içinde yapılması önerilir. Süre uzadıkça tendon geri çekilebilir ve doğrudan tamir yerine greftle rekonstrüksiyon gerekebilir. Bu nedenle dirsekte ani kopma hissi ve güç kaybı olan kişilerin erken değerlendirilmesi önemlidir.

SLAP yırtığı, biseps uzun başının tutunduğu yerde, eklem yuvasının üst kenarındaki labrumun önden arkaya uzanan yırtığıdır. Düşme, kolun ani çekilmesi veya atıcı sporlardaki tekrarlayan zorlanmalarla oluşabilir. Tedaviye çoğunlukla fizik tedaviyle başlanır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi seçenekleri her hasta için muayene ve tetkik sonuçlarına göre belirlenir; tedavinin seyri kişiden kişiye değişir.

Bu sayfada yararlanılan kaynaklar
Randevu

Muayene için randevu alın

Omuz ve dirsek şikâyetleriniz için Acıbadem Fulya veya Acıbadem Maslak hastanelerinde muayene randevusu oluşturabilirsiniz.

Acıbadem Fulya Hastanesi

Dikilitaş Mah. Hakkı Yeten Cad. Yeşilçimen Sok. No: 23, 34349 Fulya, Beşiktaş / İstanbul

0 212 306 44 44

Acıbadem Maslak Hastanesi

Darüşşafaka, Büyükdere Cad. No: 40, 34457 Maslak, Sarıyer / İstanbul

0 212 304 44 44
WhatsApp ile yazın
WhatsApp Randevu