İçeriğe geç
Acıbadem Fulya · 0 212 306 44 44 Acıbadem Maslak · 0 212 304 44 44 Acıbadem Çağrı Merkezi · 444 55 44
Prof. Dr.Kerem Bilsel
Omuz

Omuz Sıkışma Sendromu (Subakromiyal Ağrı Sendromu)

Kol kaldırılırken tendon ve bursanın akromiyon altında tahriş olmasıyla gelişen omuz ağrısı; belirtiler, tanı ve tedavi seçenekleri.

İçerik: Prof. Dr. Kerem BilselAcıbadem Fulya · Acıbadem Maslak
Tutulan yapılar
Rotator manşet tendonları ve subakromiyal bursa
Tanı
Muayene; gerektiğinde röntgen, MR veya ultrason
İlk basamak
Egzersiz ve fizik tedavi ağırlıklı cerrahi dışı tedavi
Cerrahi
Seçilmiş hastalarda artroskopik işlem

Bilgiler geneldir; tedavi planı muayene bulgularına göre kişiye özel belirlenir.

Omuz sıkışma sendromu (impingement), kol kaldırıldığında omuzun üst kısmındaki tendon ve kesenin, kemik çıkıntının altında tahriş olmasıyla ortaya çıkan ağrılı bir durumdur. Günümüzde bu tabloyu tarif etmek için daha geniş kapsamlı "subakromiyal ağrı sendromu" terimi de kullanılmaktadır. Yakınmaların büyük bölümü fizik tedavi ve egzersiz başta olmak üzere cerrahi dışı yöntemlerle ele alınır.

Omuz sıkışma sendromu nedir?

Omuzun üst kısmında, kürek kemiğinin bir uzantısı olan akromiyon ile üst kol kemiğinin başı arasında dar bir aralık (subakromiyal aralık) bulunur. Bu aralıktan omuzu hareket ettiren rotator manşet tendonları geçer; tendonların üzerinde de kaymayı kolaylaştıran sıvı dolu bir kese (bursa) yer alır.

Kol yana veya öne doğru kaldırıldığında bu aralık daralır. Tendon ya da bursa şişmiş, kalınlaşmış veya akromiyonun ön kenarında kemik çıkıntı (osteofit) oluşmuşsa, bu yapılar her harekette tahriş olabilir. Bu süreçte üç ilişkili tablo sıklıkla bir arada görülür:

  • Rotator manşet tendiniti: Rotator manşet tendonlarının iltihabı ve tahrişi
  • Bursit: Tendonların üzerindeki kesenin iltihabı
  • Sıkışma (impingement): Kol kaldırılırken aralığın daralmasıyla tendon ve bursanın akromiyon altında tahriş olması

"Subakromiyal ağrı sendromu" terimi, bu yapılardan kaynaklanan ve sıkışmanın tek başına açıklayamadığı ağrıları da kapsayan şemsiye bir tanım olarak kullanılır.

Kimlerde görülür?

Omuz sıkışma sendromu her yaşta görülebilir. Sık karşılaşılan gruplar şunlardır:

  • Yüzme, tenis, voleybol gibi kolun baş üstünde tekrar tekrar kullanıldığı sporlarla uğraşanlar, özellikle genç sporcular
  • Boya, inşaat gibi baş üstü çalışma ya da tekrarlayan kaldırma gerektiren işlerde çalışanlar
  • Orta ve ileri yaştaki kişiler; bu grupta tendonlardaki yaşa bağlı değişiklikler rol oynar

Bazen küçük bir zorlanmanın ardından, bazen de belirgin bir neden olmadan başlayabilir.

Belirtiler

Başlangıçta yakınmalar hafif olabilir ve zamanla artabilir:

  • Omuzun üst ve dış kısmında, bazen kolun dış yüzüne doğru yayılan ağrı
  • Kolu kaldırırken, özellikle baş üstü hareketlerde ya da uzanırken ortaya çıkan ağrı
  • Geceleri artan ağrı; etkilenen omuzun üzerine yatmakta güçlük
  • Sporcularda atış ya da servis sırasında ağrı
  • İlerleyen dönemde güçsüzlük, hareket kısıtlılığı, giyinme ve saç tarama gibi günlük işlerde zorlanma

Benzer yakınmalar rotator manşet yırtığı, kalsifik tendinit, donuk omuz, biseps tendonu sorunları veya boyundan kaynaklanan sinir sıkışması gibi durumlarda da görülebilir. Bu nedenle yakınmaların nedeni muayene ile netleştirilmelidir. Hangi durumda hekime başvurmak gerektiği konusunda Omuz ağrısı: Ne zaman doktora gidilmeli? yazısı yol gösterebilir.

Tanı nasıl konur?

Tanıda en önemli adım, şikâyetlerin ayrıntılı dinlenmesi ve fizik muayenedir. Muayenede hassas noktalar, omuzun aktif ve pasif hareket açıklığı ile kas gücü değerlendirilir; omuz ağrısına yol açabilecek boyun sorunlarını ve eklem kireçlenmesini ayırmak için boyun da muayene edilir.

  • Röntgen: Çoğu zaman normaldir. Özel çekim açılarıyla akromiyonun ön kenarındaki kemik çıkıntı veya eklem kireçlenmesi gibi başka nedenler görülebilir.
  • Manyetik rezonans (MR): Yumuşak dokuları ayrıntılı olarak gösteren yöntemdir. Bursa ve tendondaki sıvı ya da iltihabı, varsa tendon yırtıklarını ortaya koyar.
  • Ultrason: MR çekilemeyen durumlarda alternatif olarak kullanılabilir.

Tedavi seçenekleri

Tedavi, yakınmaların şiddetine, süresine ve eşlik eden başka bir sorun olup olmamasına göre kişiye özel planlanır. Hastaların çoğunda ilk ve temel tedavi cerrahi dışıdır. İyileşme genellikle kademelidir ve tam düzelme birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir.

Cerrahi dışı tedavi

  • Aktivite düzenlemesi: Yakınmaları artıran baş üstü hareketlerden bir süre kaçınmak. Omuzu tamamen hareketsiz bırakmak ise iyileşmeyi geciktirebilir; ağrının izin verdiği ölçüde hareket sürdürülmelidir.
  • Soğuk uygulama: Havluya sarılı buz kompresi, gün içinde birkaç kez ve her seferde en fazla 20 dakika.
  • İlaç tedavisi: Hekim önerisiyle ağrı kesici ve iltihap giderici (non-steroid antiinflamatuvar) ilaçlar.
  • Fizik tedavi ve egzersiz: Önce hareket açıklığını geri kazandıran germe egzersizleri, ağrı azaldıkça rotator manşet ve kürek kemiği çevresindeki kasları güçlendiren ve duruşu düzelten egzersizler. Tedavinin temel taşıdır.
  • Kortizon (steroid) enjeksiyonu: Diğer yöntemlere rağmen yakınmalar sürüyorsa, lokal anestezik ve kortizon akromiyon altındaki keseye uygulanabilir. Gerektiğinde ultrason eşliğinde yapılır.

Ameliyat ne zaman gündeme gelir?

Uygun ve yeterli süre uygulanan cerrahi dışı tedaviye rağmen ağrı sürüyorsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Ameliyat genellikle omuz artroskopisi ile, iki-üç küçük kesiden yapılır. İşlem sırasında iltihaplı bursa temizlenebilir (bursektomi), akromiyon altındaki kemik çıkıntı alınabilir (akromiyoplasti ya da subakromiyal dekompresyon) ve eşlik eden rotator manşet yırtığı, biseps tendonu sorunu veya akromiyoklaviküler eklem kireçlenmesi aynı seansta ele alınabilir.

Bilimsel kanıtlar ne söylüyor?

İngiltere'de yapılan çok merkezli, plasebo kontrollü bir çalışmada (CSAW, The Lancet, 2018) yalnızca subakromiyal dekompresyon yapılan hastalar ile kemik ve yumuşak doku alınmadan yalnızca eklem içine bakılan hastalar arasında belirgin bir fark bulunmamıştır. Bu ve benzeri çalışmalara dayanan bir klinik kılavuz (BMJ, 2019), travmaya bağlı olmayan ve üç aydan uzun süren subakromiyal ağrıda dekompresyon ameliyatının rutin olarak önerilmediğini bildirmektedir. Bu nedenle ameliyat kararı, yırtık gibi eşlik eden bir sorun olup olmadığı da göz önüne alınarak dikkatle ve hastayla birlikte verilir.

İyileşme süreci

Cerrahi dışı tedavide iyileşme kademelidir; düzenli egzersiz programına uyum sonucu belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Ameliyat yapılan hastalarda kol kısa bir süre askıda tutulabilir, ardından ağrının izin verdiği ölçüde egzersizlere başlanır. Program, ameliyatta saptanan ve tedavi edilen sorunlara göre düzenlenir. AAOS'a göre ameliyat sonrasında ağrının tamamen geçmesi genellikle 2–4 ay sürer; bazı hastalarda bu süre bir yıla kadar uzayabilir.

Riskler

Cerrahi dışı tedavilerin de riskleri vardır: İlaçların yan etkileri olabilir; tekrarlanan kortizon enjeksiyonlarının kendine özgü riskleri olduğu için enjeksiyon sayısı hekim tarafından sınırlı tutulur. Artroskopik cerrahide komplikasyonlar seyrek görülmekle birlikte enfeksiyon, kanama, pıhtı oluşumu, damar ya da sinir yaralanması ve omuzda sertlik gelişebilir. Ayrıca ameliyatın her hastada yakınmaları gidermeyebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Prof. Dr. Kerem Bilsel'in bu alandaki çalışmaları

  • Short-Term Effects of Cold Therapy and Kinesio Taping on Pain Relief and Upper Extremity Functionality in Individuals with Rotator Cuff Tendonitis: A Randomized Study. Medicina (Lithuania), 2024.
  • The effect of sagittal orientation of the acromion relative to the scapular spine on the location of rotator cuff tears. Acta Orthopaedica et Traumatologica Turcica, 2022.

Sıkça sorulan sorular

Yakınmalar çoğu zaman birkaç hafta ile birkaç ay içinde, özellikle düzenli egzersiz ve aktivite düzenlemesiyle azalır. Ağrı birkaç haftadan uzun sürüyor veya günlük işleri kısıtlıyorsa hekime başvurmak gerekir.

Hastaların çoğu ameliyatsız tedavi edilir. Yeterli süre uygulanan cerrahi dışı tedaviye rağmen ağrı sürüyorsa veya rotator manşet yırtığı gibi eşlik eden bir sorun varsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Plasebo kontrollü çalışmalar, yalnızca dekompresyon ameliyatının rutin olarak önerilmemesine yol açmıştır; karar kişiye göre verilir.

Hayır. Sıkışma sendromu tendon ve bursanın tahrişiyle ilgili bir ağrı tablosudur; rotator manşet yırtığında ise tendonun bir bölümü veya tamamı kemikten ayrılmıştır. İki durum birlikte bulunabilir ve benzer yakınmalara yol açabilir; ayrım muayene ve görüntülemeyle yapılır.

Dinlenme, ilaç ve egzersize rağmen yakınmaları süren bazı hastalarda akromiyon altındaki keseye kortizon ve lokal anestezik uygulanabilir. Etkisinin süresi kişiden kişiye değişir; tekrarlanan enjeksiyonların kendi riskleri olduğundan sayısı sınırlı tutulur.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi seçenekleri her hasta için muayene ve tetkik sonuçlarına göre belirlenir; tedavinin seyri kişiden kişiye değişir.

Bu sayfada yararlanılan kaynaklar
Randevu

Muayene için randevu alın

Omuz ve dirsek şikâyetleriniz için Acıbadem Fulya veya Acıbadem Maslak hastanelerinde muayene randevusu oluşturabilirsiniz.

Acıbadem Fulya Hastanesi

Dikilitaş Mah. Hakkı Yeten Cad. Yeşilçimen Sok. No: 23, 34349 Fulya, Beşiktaş / İstanbul

0 212 306 44 44

Acıbadem Maslak Hastanesi

Darüşşafaka, Büyükdere Cad. No: 40, 34457 Maslak, Sarıyer / İstanbul

0 212 304 44 44
WhatsApp ile yazın
WhatsApp Randevu